Body Dysmorphic Disorder: BDD ingebeelde lelijkheid stoornis van de lichaamsbeleving

BDD is een psychische stoornis waarbij men een afwijkend beeld heeft van het eigen lichaam. Deze stoornis heeft een erg grote invloed op het dagelijkse leven en kan leiden tot zelfmoordgedachten en zelfmoordpogingen.

Body Dysmorphic Disorder

Body Dysmorphic Disorder: BDD ingebeelde lelijkheid stoornis van de lichaamsbeleving

Wat is BDD 

BDD is een psychische stoornis waarbij mensen extreem ontevreden zijn met hun eigen lichaam en nog vaker met een bepaald onderdeel hiervan. Vaak is dit afwijkende beeld wat men heeft van het eigen lichaam of van een bepaald deel hiervan sterk overtrokken, daarom noemt men BDD ook wel ingebeelde lelijkheid. Deze ontevredenheid neemt dusdanige vormen aan dat het zeer veel invloed heeft op het dagelijkse leven en soms zo heftig is dat het kan leiden tot zelfmoordgedachten en zelfmoordpogingen. Het kan zijn dat er een kleine afwijking aan een bepaald lichaamsdeel bestaat. Men heeft een doorlopende onvrede met het eigen lichaam, voor de omgeving is deze onvrede vaak onzin of zeer overdreven wat kan leiden tot onderlinge spanningen. Deze onvrede met het eigen lichaam bemoeilijkt het sociale contact en kan leiden tot zulke angstgedachten dat men zich zeer sterk terug trekt uit het maatschappelijke leven. De ‘onaantrekkelijkheid’ van het lichaam of van een bepaald deel van het lichaam beheerst het hele leven. BDD is een stoornis van de lichaamsbeleving.

Verschillende namen voor BDD 

Men gebruikt verschillende namen voor deze aandoening. Naast het veelgebruikte BDD  wat de afkorting is van Body Dysmorphic Disorder is de Nederlandse naam stoornis van de lichaamsbeleving. Ook worden in minder mate wel de termen ingebeelde lelijkheid, dysmorfofobie, spiegelvrees en spiegelfobie gebruikt. BDD is ingedeeld bij de groep somatoforme stoornissen. Een wat bekender voorbeeld van een somatoforme stoornis is hypochondrie.

Het ontstaan van BDD 

BDD komt even vaak voor bij mannen als bij vrouwen. Het beginpunt is vaak te vinden in de puberteit of in de jongvolwassenheid. In de westerse wereld komt het verschijnsel de laatste jaren steeds sterker naar voren en men schat dat ongeveer 1 op de 100 mensen last heeft van deze stoornis.  Doordat BDD vaak nog niet wordt herkend en het mogelijk is dat velen hun klachten voor zichzelf houden uit een sterk schaamtegevoel kan het cijfer hoger zijn dan geschat. Het is bekend dat een groot deel van de bevolking zijn uiterlijk zeer belangrijk vindt en ook moeite doet om het te verzorgen en te verbeteren. Ook zijn heel wat mensen ontevreden met een bepaald onderdeel van hun lichaam bijvoorbeeld met de vorm van hun neus. Bij mensen met BDD neemt deze ontevredenheid zulke extreme vormen aan dat het het hele leven gaat beheersen. Vaak komt daarbij de angst om op basis van deze ingebeelde lelijkheid in het menselijk contact te worden afgewezen en men gaat zich steeds meer terugtrekken. Men gaat zich steeds meer zorgen maken en kan deze zorgen absoluut niet van zich afzetten al wordt men door de omgeving gerustgesteld dat het wel mee valt, of dat men de moeite waard is. Dit ‘overdreven’ zorgen maken wordt door de omgeving vaak niet begrepen en wekt aan beide zijden veel ongenoegen op wat de situatie voor iemand met BDD nog zwaarder maakt.

Hoe het komt dat bij sommige mensen de ontevredenheid met hun uiterlijk doorschiet naar een obsessie is nog niet geheel duidelijk wel zijn een aantal redenen bekend die hierop waarschijnlijk invloed uitoefenen. Men vermoedt dat bij deze mensen al op jonge leeftijd een negatief beeld van het eigen lichaam is ontstaan, door bijvoorbeeld lichamelijke mishandeling, seksueel misbruik, heftige en aanhoudende pesterijen en dat dit in de puberteit of de jongvolwassenheid omslaat naar een heftige afkeer van het eigen lichaam met een fixatie op een bepaald onderdeel van dat lichaam. Vaak ziet men ook dat bij deze mensen hun zelfvertrouwen alleen afhankelijk is van hun lichamelijke verschijning en dat er weinig andere zaken zijn die hun zelfbeeld bepalen. Ook de tegenwoordige maatschappij en media waar het uiterlijk een grote rol speelt kan BDD negatief beinvloeden. In vergelijking met de ons voorgeschotelde ‘perfecte’ fotomodellen waarderen velen van ons zichzelf als minder, en bij mensen die leiden aan BDD is dit in veel sterkere mate het geval.

Body Dismorphic Disorder betreffende lichaamsonderdelen 

Men kan zich bij Body Dysmorphic Disorder zorgen maken over bijvoorbeeld: borsten, huid, haar, tanden, ogen, tenen, buik, gewicht, heupen, botstructuur enz. De top 5 van de meest voorkomende obsessies bij mensen die last hebben van Body Dysmorphic Disorder zijn: huid – haar – neus – gewicht  en buik. Men kan last hebben van meerdere obsessies tegelijk, en ook kan de obsessie in de loop der tijd van inhoud veranderen of er komen meerdere obsessies bij. Bij mannen komt vaak het Adoniscomplex voor, men is dan erg gefixeerd op de spierontwikkeling en de vorm van het lichaam.

De diagnose BDD BODY Dysmorphic Disorder 

Bij het stellen van de diagnose BDD is erg belangrijk dat een andere aandoening wordt uitgesloten. Voorbeelden hiervan:  beperkt de obsessie zich tot het gewicht dan is het mogelijk dat er sprake is van een eetstoornis. Negatieve lichaamsbelevingen komen ook voor bij geslachtsidentiteitsstoornissen, transseksualiteit en apotemnofilie. Deze stoornissen vallen echter niet onder stoornissen van de lichaamsbeleving.

Het stellen van de diagnose dient ten alle tijden te geschieden door een deskundige, dit kan geschieden bij iedere GGZ instelling in het land, bij vrijgevestigde psychologen en bij psychiatrische poliklinieken  bij ziekenhuizen. Een verwijzing van de huisarts is noodzakelijk. Door de onbekendheid van BDD is het mogelijk dat de huisarts of psycholoog ondersteuning nodig heeft bij de diagnose of behandeling van BDD, men kan dan contact opnemen met het LUMS (Leids Universitair Medisch Centrum).

Criteria stoornis van de lichaamsbeleving volgens DSM-IV 

Preoccupatie (steeds aan iets of iemand denken) met een ingebeeld mankement aan het uiterlijk. Als er een kleine fysiologische ongerechtigheid aanwezig is, is de bezorgdheid hierover overdreven groot.

De preoccupatie veroorzaakt klinisch leiden of sociale problemen bijvoorbeeld in de familiebetrekkingen of op het werk.

Men kan de preoccupatie niet uitsluitend verklaren vanuit een onderdeel van een anderdere psychische aandoening (zoals de fixatie op het gewicht bij Anorexia Nervosa het gevolg is van onvrede met de grootte of de vorm van het lichaam ).

De kenmerken van BDD 

BDD kan zich uiten door:

  • Vaak in de spiegel of andere reflecterende oppervlakken kijken.
  • Zeer regelmatig direct naar het ‘lelijke’ lichaamsdeel kijken.
  • Altijd zichzelf vergelijken met anderen en zichzelf altijd minder ‘mooi’ vinden dan de ander.
  • Vaak positieve bevestiging over het uiterlijk willen hebben.
  • Onderdelen van het lichaam regelmatig opmeten om te zien of ze zo klein, groot symmetrisch enz. zijn als men wil.
  • Veel informatie opzoeken en lezen over uiterlijk, uiterlijke mankementen enz. Dit kost veel tijd, maar men zoekt naar geruststelling of een oplossing voor hun probleem.
  • Vermijden van spiegels of reflecterende oppervlakken omdat men zichzelf niet wil zien.
  • Niet willen zwemmen, omdat men zijn gehele lichaam niet aan anderen wil tonen.
  • Extreem veel tijd besteden aan het uiterlijk, zoals onder andere: scheren, haren kammen, haren opmaken, make-up opdoen.
  • Het bedekken van het ‘lelijke’ lichaamsdeel door kleding, hoed, sieraden, sjaals, zonnenbril enz.
  • Het lichaamsdeel verbergen door een bepaalde lichaamshouding bijvoorbeeld het gezicht wegdraaien of de buik inhouden.
  • Niet op de foto willen.
  • Zich zoveel mogelijk terugtrekken in huis.
  • Zich beter op het gemak voelen ook met andere mensen als het donkerder wordt of in schemerige ruimtes omdat men denkt dat dan het gebrek minder zichtbaar is.
  • Veel geld uitgeven aan camouflagemiddelen.
  • Puistjes op de huid fanatiek uitknijpen met de hoop dat de huid er beter uit gaat zien.
  • Iedere dag veel tijd besteden aan het uitzoeken welke kleding men deze dag gaat dragen.
  • Extreem fanatiek trainen met als doel het uiterlijk te verbeteren.
  • Dieet volgen.
  • Medische behandeling, cosmetische chirurgie of dermatologische behandeling door willen drukken tegen het advies van de doktoren en de omgeving in.
  • Veel rust nemen, schoonheidsslaapjes doen, stress vermijden met het doel het uiterlijk te verbeteren of niet slechter te maken.
  • Moeite hebben andere zaken te ordenen omdat men erg door het uiterlijk in beslag wordt genomen.
  • Te laat komen omdat men teveel tijd besteed aan de uiterlijke verzorging.
  • Ontevredenheid na operatie.
  • Steeds op elkaar volgende operaties of behandelingen met als doel het probleem te verhelpen.

Probleem verbergen door schaamtegevoel. Hier zijn twee redenen voor namelijk: men is bang niet serieus genomen te worden en voor dom, of ijdel te worden aangezien. De tweede reden is de angst door bekend maken van het probleem de aandacht van anderen  op het lichaam of betreffende lichaamsdeel te vestigen wat voor nog meer schaamte zorgt.

  • Somberheid en angstgevoelens.
  • Onvrede met het leven door het uiterlijk.
  • Boosheid en frustatie over het uiterlijk.
  • Paniekaanvallen.
  • Een afkeer hebben van zichzelf wanneer men in de spiegel kijkt.
  • Voortdurend proberen anderen te overtuigen van het uiterlijke ‘gebrek’ wat meestal niet lukt omdat anderen dit niet zo zien.
  • Achterdochtige gedachten over hoe anderen over hen denken.

Symptomen stoornis van de lichaamsbeleving

Iemand met een stoornis van de lichaamsbeleving heeft een afkeer van het eigen lichaam of van bepaalde lichaamsdelen en als gevolg hiervan:

  • Geen vreugde in het leven
  • Angst voor contacten
  • Weinig of geen zelfvertrouwen
  • Men kijkt steeds naar het lichaam of naar de betreffende lichaamsdelen en/of denkt voordurend hieraan.
  • Al het handelen wordt bepaald door de preoccupatie voor het lichaam of lichaamsdeel

De behandeling van Body Dysmorphic Disorded 

Behandeling van Body Dysmorphic Disorded is mogelijk het probleem hierbij is echter wel dat slechts weinig behandelaars bekend zijn met BDD. Tot voor 15 jaren werd BDD niet als een aparte stoornis gezien maar als een symptoom van een andere aandoening.

Er zijn twee goede behandelmethodes voor mensen die last hebben van BDD namelijk: medicatie en cognitieve gedragstherapie (afgekort CGT). Genezing zal waarschijnlijk in de meeste gevallen niet geheel mogelijk zijn maar wel is het meestal mogelijk het probleem terug te brengen tot een niveau waarmee er mee te leven valt.

Medische behandeling BDD 

Het LUMC (Leids Universitair Medisch Centrum) gebruikt twee behandelmethodes die door wetenschappelijk onderzoek effectief zijn gebleken namelijk de medicatieve behandeling (slikken van anti-depressiva (SSRI’s) en de Cognitieve Gedragstherapie. Plusminus de helft van de patiënten is na een behandeling met anti-depressiva klachtenvrij. Nadeel is dat na het stoppen met de medicatie de klachten terug kunnen keren. Fluoxetine is een voorbeeld van een anti-depressiva wat goede resultaten kan geven bij de behandeling van Body Dysmorphic Disorder.

In veel gevallen zorgen behandeling met beide behandelmethodes voor het beste resultaat.

Cognitieve gedragstherapie bij BDD 

Men probeert het typische BDD gedrag (steeds in de spiegel kijken, vergelijken met anderen, steeds bevestiging vragen enz.) terug te dringen. Tevens gaat men de strijd aan met situaties waarin de angst sterk naar voren komt en die men normaler wijze zoveel mogelijk mijd.

Men gebruikt bij de CGT bij mensen met BDD vaak een spiegel omdat de meeste van hen een bijzondere relatie hebben met een spiegel. Men besteed bijvoorbeeld bijzondere aandacht aan een lichaamsdeel waarmee een positieve of neutrale associatie heeft, men leert zich na korte tijd los te maken van het spiegelbeeld en over te gaan tot de orde van de dag, meer afstand te nemen tot de spiegel enz. Tevens leert men om het gedrag van anderen niet altijd op zichzelf te betrekken maar om hier andere redenen voor aan te geven. Bijvoorbeeld als iemand op straat niet groet is dat niet omdat je hier voor te lelijk bent maar omdat hij/zij hier te verlegen voor is, teveel in gedachten is, zijn dag niet heeft, je niet heeft gezien, zijn bril niet op heeft dus niet zo scherp ziet enz. Het doel is om mensen die leiden aan BDD een realistischere kijk op zichzelf en op de ander te geven. Schaamtegevoel zorgt er vaak voor dat men de neerwaartse spiraal die ontstaat moeilijk kan doorbreken doordat men heel moeilijk en pas heel laat met het ware verhaal komt. Men gaat wel naar de dokter maar geeft bijvoorbeeld klachten aan als moeheid, depressieviteit enz, dan krijgt men een behandeling die hierop is gericht en de BDD wordt niet aangepakt.

Een bijzondere vorm van BDD het Adoniscomplex 

Het Adoniscomplex is een bijzondere vorm van BDD die voorkomt bij mannen die bij dit complex geobsedeert worden door hun spiermassa en de vorm van hun lichaam. Het schoonheidsideaal bestaat voor deze mannen uit een gespierd en breed lichaam. Men schat dat tussen de 50.000 en 100.000 mannen in Nederland obsessief met hun lichaam bezig zijn. Uit onderzoek is gebleken dat mannen met een relatie wat minder kritisch staan tegenover het eigen lichaam.

BIID een extreme vorm van BDD 

BIID betekent Body Integrity Identity Disorder en is een extreme vorm van Body Dysmorphic Disorder. Bij BIID neemt de afschuw voor een lichaamsdeel zulke extreme vormen aan dat er een sterke niet te veranderen wens tot amputatie bestaat. Buiten deze extreme afkeer bestaat er geen lichamelijke reden tot amputatie.

Omgaan met Body Dismorphic Disorder 

Neem Body Dismorphic Disorder altijd serieus, iemand komt er niet zomaar vanaf en een onverschillige of afzijdige houding van de omgeving maakt het leven van iemand met deze stoornis nog zwaarder.

  • Biedt een luisterend oor zonder commentaar te geven.
  • Adviseer professionele hulp.
  • Ontmoedig het bezoek aan een plastisch chirurg of dermatoloog.

Toon begrip, geduld en accepteer het probleem, dit kan stimulerend werken op het gevoel van eigenwaarde en eigenwaarde is nodig om met het probleem naar buiten te durven treden wat anders vaak door een groot schaamtegevoel achterwege blijft of voortdurend wordt uitgesteld.

 

Bron : http://voedingssupplementenbestellen.nl/body-dysmorphic-disorder/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: