Kievitsbloem: wilde kievitsbloem een in het wild zeldzaam voorkomend bolgewas

De kievitsbloem kan men tegenwoordig ook in tuincentra kopen. De wilde kievitsbloem is een bolgewas wat in Nederland zeldzaam is. Lees meer over deze mooie bloem, de bloei, waar vinden we de wilde kievitsbloem nog in Nederland en wat kunnen we doen om dit te bevorderen. 

Kievitsbloem

Kievitsbloem: wilde kievitsbloem een in het wild zeldzaam voorkomend bolgewas 

De kievitsbloem (fritillaria meleagris) behoort tot de leliefamilie (liliacea), dit bolgewas heeft een beschermde status omdat het in Nederland in het wild nog slechts zelden voorkomt en in België zelfs is uitgestorven.  De naam fritillaria is afgeleid van fritillus wat dobbelbeker betekent, dit heeft alles te maken met de vorm van de bloem en met zijn tekening die overeenkomsten vertoond met de ogen van een dobbelsteen. Meleagris betekent letterlijk parelhoen. De naam is afgeleid van Meleagros de koning van Kaludon in een Griekse sage.

De gesloten bloem vertoont gelijkenissen met een kievitei en de bloem bloeit in April/Mei wanneer de kievitten hun winterverblijf verlaten vandaar de Nederlandse naam kievitsbloem. De kievitsbloem heeft een zeer tere stengel met smalle blaadjes en mooie paars (soms wit) geblokte bloemblaadjes. De stengel sterft een poosje na de bloei af. Het duurt lang voor de bloem in bloei komt wel 8 jaar. De zaden van een kievitsbloem zijn behoorlijk groot en de verspreiding geschied drijvend op het water, hoge waterstanden en overstromingen in de winter zijn nodig voor een goede verspreiding.

Kievitsbloem in de tuin 

Tegenwoordig kan men de kievitsbloem gewoon in tuincentra kopen, vroeger werd de wilde kievitsbloem vaak uitgespit en in de tuin gezet, om zijn mooie bloem was hij erg geliefd. Een goede plaats in de tuin is een plaats waar voornamelijk in de morgen zon is of een halfschaduw-plaats. Plant de bollen 6 tot 10 centimeter diep, de beste maanden om dit te doen zijn Oktober en November. De maanden April en Mei zijn de bloeimaanden. In het begin van de bloei hangen de bloemen naar beneden, later staan ze rechtop en dan ruiken ze ook. De bloemen hangen aan een plusminus 30 centimeter lange stengel en kunnen verschillend van kleur zijn, zoals onder andere wit, paars, geel roze of grijs.

Bloei van de wilde kievitsbloem 

Het opvallendste van de wilde kievitsbloem is de bloeivorm, de meeste keren heeft deze één overhangende, purperkleurige, bekervormige bloem. De witte vierkante vlekjes op de bloem worden vaak vergeleken met een schaakbord. Andere soorten kunnen bijvoorbeeld helemaal wit zijn of met meerdere bloemen. Voordat gras en andere

planten in het vroege voorjaar beginnen te groeien heeft de wilde kievitsbloem al heel wat van haar jaarcyclus afgelegd. Het doel hiervan is om overgroeiing tegen te gaan. De bloeitijd van de wilde kievitsbloem is van half April tot begin Mei. Insecten en zeker de aardhommel zijn in deze tijd trouwe bezoekers van de bloeiende kievitsbloem, bestuiving vindt op deze manier plaats.

De bloem maakt ook gebruik van zelfbestuiving voornamelijk bij slecht weer als er minder insecten vliegen. In de bloei zorgt de plant voor reservevoedsel voor het volgende jaar, dit reservevoedsel bewaart men in een nieuwe bol die een bleke groeipunt heeft en twee bolhelften. Het groeipunt is eigenlijk de nieuwe plant in miniatuur voor de volgende periode van bloei.Het bloeisucces van het nieuwe bloeijaar wordt bepaald door de resultaten van het vorige jaar.

Afgemaaide, afgevreten of geplukte exemplaren bloeien vaak het volgende bloeijaar niet omdat veel voedingsstoffen en tijd om reservevoedsel aan te maken verloren is gegaan. Als de plant wel uitbloeit verliest hij zijn kroonbladen en meeldraden, de stengel richt zich op en wordt langer. Er ontwikkeld zich een doosvrucht met plusminus tweehonderdvijftig zaden. Als deze zaden begin Juni rijp zijn sterft de plant en komen de zaden op de grond terecht. Verspreiding van de zaden gebeurt voornamelijk door overstromingen, de grond loopt onder water en de zaden drijven mee en komen zo op verschillende plaatsen terecht.

Treft het zaad een goed plaats dan volgt in Januari de kieming die 3/4 maanden in beslag neemt tot eind April. Bij de kieming wordt alleen een klein bolletje gevormd. Het volgende jaar groeit er een blaadje boven de grond dit noemen we het zwaard. 1 tot 3 jaar later gaat deze periode over in een kandelaar wat een niet bloeiende plant is die twee tot vijf bladeren heeft. Voor dat de plant gaat bloeien kan nog drie tot acht jaar duren. Wilde kievitsbloemen kunnen erg oud worden er zijn voorbeelden van kievitsbloemen die al ruim 35 jaar bloeien.

Waar vinden we de wilde kievitsbloem 

Ongeveer 80 procent van de wilde kievitsbloem in Nederland kunnen we vinden langs de oevers van de Vecht en het Zwarte Water bij Zwolle. Kievitsbloemen hebben een veenachtige bodem nodig om te kunnen gedijen. Op de meeste plaatsen in ons land waar kievitsbloemen voorkwamen zijn deze al uitgestorven van voor de Tweede Wereldoorlog. Om verder uitsterven tegen te gaan was de kievitsbloem de eerste Nederlandse bloem die vanaf 1964 wettelijk beschermd was in de provincie Overijssel en vanaf 1973 in geheel ons land. Er zijn 85 verschillende soorten winterharde bolgewassen van de Fritillaria die buiten Nederland nog in meerdere verschillende landen en gebieden voorkomen. Op verschillende plaatsen in West-Europa, in Turkije, in het Middelandse Zeegebied, Azië, Iran, Irak, Afghanistan, China, Noord-Amerika en de Himalaya. Oorspronkelijk is de bloem afkomstig uit Afghanistan.

Wat kunnen we doen om groei van de wilde kievitsbloem te bevorderen 

De wilde kievitsbloem is erg kwetsbaar, de gebieden waar de wilde kievitsbloem nog voorkomt zijn ter bescherming van de bloem enkel te bezoeken onder leiding van een gids of van de boswachter. De wilde kievitsbloem heeft baat bij speciaal beheer zoals maaien en hooien na 20 Juni. Ook mag er op sommige plaatsen geen mest worden opgebracht. Ook weidevogels zoals de wulp, de kievit en de grutto hebben voordeel van deze maatregelen er heerst rust om ongestoord een nest te bouwen en de jongen op te laten groeien. Ook beweiding en vroegtijdig plukken hebben een negatieve invloed op het aantal wilde kievitsbloemen.

Bron : http://websiteverhalen.nl/websiteverhalen/2013/kievitsbloem/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: