Boerenwagens en boerenkarren in vroeger tijden

Boerenwagens en boerenkarren vanaf na de oorlog verdwenen de houten voertuigen langzamerhand uit het straatbeeld. Gelukkig heeft het Openluchtmuseum vanaf 1913 voertuigen die gebruikt werden op het platteland verzameld zodat er nog velen bewaard zijn gebleven. Boerenwagens en boerenkarren mooi om deze voor het nageslacht te bewaren. 

Boerenwagens en boerenkarren in vroeger tijden

Boerenwagens en boerenkarren in vroeger tijden

Vroeger kwamen er op het platteland vele houten voertuigen voor in allerlei soorten, zoals mooie rijtuigen, sleeën om te gebruiken bij sneeuw, driewielige karren en stortkarren. Tot na de Tweede Wereldoorlog bepaalden deze houten voertuigen het straatbeeld op het platteland. De nadruk van de collectie die het Openlucht Museum is gaan verzamelen lag op houten plattelandsvoertuigen, boerenvoertuigen waren toen nog volop in gebruik en te duur om zomaar te kopen. Later toen de boeren ze niet meer gebruikten zijn er wel veel aan de collectie toegevoegd. Het Openluchtmuseum heeft na 1950 zijn aandacht wat verlegd en is zich meer gaan richten op bedrijfsvoertuigen uit de landbouw en van de handel. We kunnen de boerenwagens en karren bekijken in een mooi 656 bladzijden tellend boek. In werkelijkheid word dit moeilijker omdat velen zijn opgeslagen in depots.

Boerenwagens en boerenkarren na de Tweede Wereldoorlog

Na de Tweede Wereldoorlog zag men de boerenwagens en karren steeds minder op straat, de boeren hadden ze vaak vervangen door tractors en wagens met luchtbanden. Omdat tijdens de Tweede Wereldoorlog er vele paarden door de Duitsers waren gevorderd had men na de oorlog in het gehele land te maken met een tekort aan werkpaarden natuurlijk bevorderde dit het gebruik van tractoren. In de provincie Zeeland waren veel boerenvoertuigen en werktuigen verloren gegaan omdat de Duitsers veel vruchtbaar land onder water hadden gezet vanwege de oorlog. Na de oorlog is men ter vervanging veelal over gegaan op moderne wagens met luchtbanden in plaats van een tradioneel boerenvoertuig te laten maken. De Marshall-hulp zorgde ervoor dat de boeren die hun bedrijf hadden op zeeklei als eerste een tractor kregen toegewezen zodat men zich met minder werkpaarden kon redden. Het motorvermogen van de tractoren schoot echter wel eens tekort als de zware zeeklei nat was en dan bleef de tractor steken.

Paarden waren tot begin jaren zestig nog onmisbaar op het Nederlandse platteland.

Boerenwagens en boerenkarren in vroeger tijden

Boerenwagens en boerenkarren in Nederland

Door de grote variatie in landbouwwerktuigen van hout nam Nederland ten opzichte van andere landen een bijzondere positie in. In Nederland kennen we vele verschillende soorten bodems waaraan men de constructie van het werktuig aanpaste zodat er veel variaties zijn ontstaan. De bodems kunnen zijn van zand, klei veengrond en natuurlijk nog andere soorten. Ook smalle wegen en dijkjes vragen soms een aparte constructie die men buiten in Zweden niet in veel landen tegenkomt, men maakt dan twee draaipunten in het krankwerk zodat men haakse bochten kan maken. Men kende in Nederland geen centraal bestuur zodat er geen regelgeving was betreffende boerenvoertuigen en houten landbouwwerktuigen. In Duitsland was dit wel het geval en het resultaat hiervan is dan ook dat in Duitsland alleen maar verschillen voorkomen tussen het zuiden en het noorden.

Boerenwagens en boerenkarren de gebeeldhouwde boerenwagen

Ook gebeeldhouwde boerenwagens zijn prachtig om te zien en de moeite waard om te bewaren voor de volgende generaties. De plusminus 25 leden van de Boerenwagenclub hebben het druk met verzamelen en restaureren. Vroeger had Nederland duizenden van deze soort gebeeldhouwde boerenwagens, nu kent Nederland er nog plusminus 65 waarvan er meer dan veertig niet meer kunnen rijden. De mooiste gebeeldhouwde boerenwagens zag men in het rivierengebied, de wagen was hier voornamelijk statussymbool al werd hij soms wel gebruikt om naar de kerk te rijden en in uitzonderlijke gevallen diende hij bijvoorbeeld als begrafenisrijtuig. In het oosten van ons land zag men gebeeldhouwde praalwagens die veel eenvoudiger en soberder waren en die men meer gebruikte voor het dagelijkse werk. Deze gebeeldhouwde praalwagens maken deel uit van het Nederlands agrarisch erfgoed. De rijkdom van de boer kon men aflezen aan de mate waarin de gebeeldhouwde wagen was versierd met houtsnijwerk en bladgoud. Ook werden spreuken op de wagen aangebracht. De houtsoorten waarvan deze wagens gemaakt werden was iepen – of essenhout en de wagen bestond uit allemaal losse onderdelen zodat deze als een legpuzzel in elkaar kon worden gezet. Enkele onderdelen waren: kortwagen, achterkrat, steekleren en schamels. Prachtige wagens die een lust voor het oog zijn. Boerenwagens en boerenkarren maken deel uit van onze Nederlandse plattelandsgeschiedenis het is goed om vroegere tradities voor het nageslacht te bewaren.

Bron : http://websiteverhalen.nl/websiteverhalen/2012/boerenwagens-en-boerenkarren-in-vroeger-tijden/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: